De IJssel en haar oevers vormen de levensader van het Rivierklimaatpark IJsselpoort en verbinden de verschillende deelgebieden met elkaar. In de voorkeursvariant krijgt de rivier meer ruimte om te bewegen bij hoog en laag water. Dat is belangrijk nu het weer extremer wordt door klimaatverandering.
Op enkele plaatsen worden stenen langs de oevers weggehaald.
Door de ruimte die de rivier hier krijgt zorgt de natuurlijke dynamiek voor bijzondere natuur.
Riviermaatregelen
1. Oplossen 8 scheepvaartknelpunten
De IJssel is een drukbevaren, snel stromende rivier die met name gebruikt wordt voor de binnenvaart.
We werken aan behoud en verbeteren van een veilige en goed bevaarbare rivier. Op een aantal plekken
zijn knelpunten voor de scheepvaart aanwezig. In de meeste gevallen gaat het om plaatsen waar veel
zand en slib in de rivier ophoopt. Bij lagere waterstanden ondervindt de scheepvaart dan hinder. Deze
locaties pakken we aan. In het gebied zijn 8 scheepvaartknelpunten bekend. 4 knelpunten worden
binnen het VKV opgelost. 2 scheepvaartknelpunten zijn binnen het plangebied niet oplosbaar. Voor 2
knelpunten is nog nader onderzoek nodig. Tegelijkertijd benutten we kansen om natuurvriendelijke
oevers aan te leggen, zodat de rivier ook ecologisch sterker wordt. Op specifeke locaties kijken we
bijvoorbeeld naar:
• het accepteren van natuurlijke aanzanding of het aanpassen van de oeverlijn;
• het aanpassen van een aantal ingangen van havens en mogelijk beëindigen van havens die niet
meer in gebruik zijn;
• het verbeteren van een rivierbocht door kribben te verkorten of te verlengen, zodat schepen
veiliger kunnen passeren.
2. Voorkomen verdere uitschuring van het zomerbed
Door het ontstenen van de oevers voor de ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers ontstaat meer erosie. Dit draagt op een natuurlijke wijze bij aan het tegengaan van de bodemerosie in de vaargeul. Nader onderzoek moet uitwijzen hoe groot deze bijdrage is. Om het probleem helemaal op te lossen moeten ook ver buiten het plangebied van Rivierklimaatpark maatregelen worden getroffen.
Klimaatmaatregelen
3. Aanleg natuurvriendelijke oevers
Op sommige plekken verwijderen we stenen uit de oevers. Daardoor krijgt de rivier meer ruimte om op een natuurlijke manier te bewegen. Zo ontstaan natuurvriendelijke oevers met geleidelijke overgangen tussen water en land. De rivier mag daar zelf de oever vormen. We blijven wel goed monitoren of de rivier niet meer ruimte inneemt dan vooraf met de eigenaren van de aanliggende percelen is afgesproken. Zand en slib spoelen op sommige plekken weg en hopen zich op andere plekken weer op, bijvoorbeeld langs de randen van de rivier. Dat natuurlijke proces zorgt voor nieuwe planten en leefgebied voor vissen. Op locaties waar alleen ontstenen gevolgen kan hebben voor de scheepvaart, leggen we de natuur vriendelijkeoever direct in de definitieve vorm aan. Zo voorkomen we dat er te veel slib in de vaargeul terecht komt en blijft de rivier veilig bevaarbaar. Uit onderzoek blijkt dat natuurvriendelijke oevers langs het projectgebied een grote bijdrage leveren aan debiodiversiteit.
Rivierkundig onderzoek laat echter ook zien dat natuurvriendelijke oevers vlak langsde dijken, bijvoorbeeld bij Westervoort kunnen leiden tot erosie, waardoor de dijk minder stevig wordt. Op andere plaatsen is er voldoende ruimte voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers. We zoeken daarom steeds naar een goede balans tussen natuur en veiligheid. De IJssel blijft belangrijk voor scheepvaart en recreatie, en knelpunten voor de scheepvaart lossen we zoveel mogelijk op. Waar het kan, versterken we het landschap door vergezichten en oude rivierlopen weer zichtbaar te maken.