De Koppenwaard blijft een rustig en groen gebied waar ruimte blijft voor natuurinclusieve landbouw. Het landschap is ruig en afwisselend, met bos, bloemrijke graslanden en open stukken waar de natuur haar gang kan gaan. Door de beperkte/gedeeltelijke verlaging van de Koppenwaardsedam en de Marswegbrug wordt bij hoogwater meer ruimte voor de rivier gecreëerd en kan het water sneller wegstromen. We werken aan het tegengaan van verdroging en het versterken van het ooibos, zodat er een robuust en samenhangend natuurgebied ontstaat. Het terrein van de oude steenfabriek blijft behouden als zichtbaar onderdeel van de geschiedenis van het gebied.
Riviermaatregelen
Om het gebied vaker gecontroleerd te laten meestromen bij hoogwater en de waterstand te verlagen, nemen we de volgende maatregelen:
1. Verlagen Koppenwaardsedam
De onderzoeken wijzen uit dat het deels verlagen van de Koppenwaardsdam een belangrijke maatregel is om de doelstelling voor waterstandsverlaging te realiseren. Het verlagen van de dam hangt nauw samen met de ontwikkeling van ooibos in de Koppenwaard en de mogelijke waterkwaliteit van Rheder laag. Uit onderzoek blijkt dat het effect op de waterkwaliteit acceptabel is en er geen effecten als gevolg van doorstromen worden verwacht. De Koppenwaardsdam wordt over een lengte van 250 meter met 20 cm verlaagd.
2. Brug in de Marsweg
In de Marsweg komt een brug ter hoogte van de afwateringssloot. Onder de brug ontstaat een opening van ongeveer 125 meter lang en 1,5 meter hoog, zodat het water beter kan doorstromen. De brug wordt zo gebouwd dat in deze ook in de toekomst voldoet wanneer meer water door de IJssel wordt verwacht. Door deze maatregel zal vaker water van Rhederlaag de Koppenwaard in stromen en na verblijf in de Koppenwaard weer terugstromen naar Rhederlaag. Onderzocht is welk effect dit heeft op de waterkwaliteit en stroomsnelheden. De onderzoeken geven aan dat het doorstroombaar maken van de Marsweg een verwaarloosbaar effect heeft op de waterkwaliteit en stroomsnelheden.
3. Bijdrage aan waterstandsdaling
Om de waterstand bij hoogwater te verlagen, halen we op een aantal plekken obstakels uit het gebied weg. Zo kan het water sneller en beter doorstromen.
Klimaatmaatregelen
De Koppenwaard is sterk verdroogd. We willen de Koppenwaard natter maken, zodat planten en dieren die van vochtige omstandigheden afhankelijk zijn meer kansen krijgen. Door het hoogteverschil met het Rhederlaag is het niet mogelijk om alle verdroging volledig op te lossen, maar de maatregelen zorgen wel voor duidelijke verbetering. Door de verlaging van de Koppenwaardsdam en de aanleg van de brug in de Marsweg kan het gebied vaker meestromen bij hoogwater en langer nat blijven.
4. Ontwikkeling van ooibos
Op een aantal hogere delen van het gebied wordt ongeveer 7 hectare nieuw ooibos ontwikkeld, buiten de stroombanen en de waardevolle glanshaverhooilanden. Daarmee komt het totaal aan ooibos op ongeveer 25 hectare uit. Op termijn kan het bos zich ontwikkelen tot een gevarieerd en robuust rivierbos.
5. Poelen voor de kamsalamander
Nabij de bosgebieden worden twee poelen aangelegd, speciaal geschikt voor de kamsalamander.
7. Behoud van glanshavergraslanden
De bestaande bloemrijke graslanden blijven behouden. Daarnaast is een extra gebied aangewezen om verlies van dit type grasland elders te compenseren.
8. Natuurinclusieve landbouw
Een deel van de gronden die nu in agrarisch gebruik zijn, wordt omgevormd naar natuur of zal natter worden. Het andere deel van de gronden is blijvend geschikt voor natuurinclusieve landbouw.
9. Aanpassen van de sloot
De bestaande afwateringssloot wordt minder diep gemaakt, zodat water minder snel wegloopt. De oevers worden flauwer en natuurlijker ingericht. De vrijkomende grond gebruiken we om delen van het gebied iets op te hogen.
Parkmaatregelen
10. Aanleg en uitbreiding wandelpaden
Meer routes maken het gebied aantrekkelijker, maar kunnen ook leiden tot verstoring van de natuur en de rust voor omwonenden. Er is zorgvuldig afgewogen wat het beste past in dit gebied. Het bestaande wandelpad wordt uitgebreid met nieuwe routes richting de Koestraat (entree) en over de zomerkade langs de IJssel. Een deel van de route over de zomerkade wordt ten zuiden van het voormalige steen fabrieksterrein onderbroken. Zo blijft dit gebied een rustige plek voor natuur en dieren. Het gebied ten noorden van de watergang en de ooibossen langs de dam blijven niet toegankelijk om de natuur daar te beschermen.
11. Aanleg gebiedsentrees
Er komen twee kleinschalige entrees, zodat bezoekers het gebied goed kunnen bereiken zonder dat het te druk wordt.